Η επαρχία Κόνιτσας, που καλύπτει την περιοχή που εκτείνεται από τον Γράμο έως την Τύμφη και συνορεύει με τη Δυτική Μακεδονία στα ανατολικά και την Αλβανία στα δυτικά, παρουσιάζει τα δικά της ιδιαίτερα πολιτιστικά χαρακτηριστικά ως προς τη συλλογική έκφραση και δημιουργία, όπως η μουσική και ο χορός. Η μουσικοχορευτική «παράδοση» της Κόνιτσας περιλαμβάνει όλη την πλούσια ποικιλία δημοτικών τραγουδιών: κεράσματα, τραγούδια για τους πρόσφυγες, τραγούδια γάμου, ερωτικά τραγούδια και ξεχωριστούς χορούς όπως Καραπατάκι, Μπεράτι, Τσάμικος, Συρτός, Συγκάθιστος και Γκάιντα. Οι επιρροές από τις γειτονικές περιοχές το κάνουν μοναδικό και αρκετά διαφορετικό από τις μουσικοχορευτικές παραδόσεις της υπόλοιπης Ηπείρου. Τα όργανα που χρησιμοποιούνται συνήθως και κυριαρχούν στη μουσική απόδοση των τραγουδιών είναι το κλαρίνο, το λαούτο, το βιολί και το ντέφι. Τα τελευταία χρόνια η παρουσία του ακορντεόν έχει διευρυνθεί.

Μερικοί από τους πιο γνωστούς και ιδιαίτερους χορούς της επαρχίας Κόνιτσας είναι οι εξής:

Ανασελίτσα – χορός «σε δύο ή στρώσεις». Το όνομα «Ανασελίτσα» δηλώνει ότι ο χορός είναι σε ένα ή
δύο βήματα. πιθανώς η καταγωγή του από το χωριό Ανασελίτσα (σημερινή Νεάπολη Κοζάνης) ή από το
επαρχία Βοΐου Κοζάνης γενικά που παλαιότερα είχε το όνομα Ανασελίτσα. Υπάρχουν πολλοί τύποι
χοροί στην περιοχή όπως «Για μου με ντέρνις μάνα» και «Έχθες με το φεγγάρι» κ.α.

Καραπατάκη – Πρόκειται για έναν χορό που στην περιοχή της Ηπείρου συνήθως χορεύεται ως Ζαγορίσιος. Στο
περιοχή της Κόνιτσας και της Δυτικής Μακεδονίας, εμφανίζεται με ιδιόμορφα βήματα.
Τσάμικο (Τραγούδια όπως «Βαρέθικα την ξενιτιά, Φέκσε φεγγαράκι μου, Πέρδικα» κ.λπ.) – Τα γνωστά.
ρυθμός τσάμικο σε τοπική ιδιόμορφη χορευτική μορφή.

Μπεράτι Κόνιτσας – Ειδικός βιολογικός σκοπός που φέρει το όνομα του χωριού Μπεράτι της Αλβανίας. ο
μελωδία εμφανίζεται και σε άλλες περιοχές της Ηπείρου με διαφορετική μελωδία και χορό. Η περιοχή της Κόνιτσας
κουβαλά τη δική του ιδιαίτερη μελωδία και ιδιόμορφα βήματα.

Παπά Γιώργος – Το τραγούδι του Παπαγιώργη, σε πολλές και διαφορετικές παραλλαγές τόσο στην Ήπειρο όσο και σε άλλες
περιοχές της Ρούμελης, της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, αποτελεί ίσως ένα μοναδικό παράδειγμα θρύλου για α
κληρικός που ρίχτηκε στον επαναστατικό αγώνα. Άλλοι χοροί στο ίδιο μοτίβο μπορούν
συναντώνται με τον ίδιο τρόπο, όπως το αρκετά γνωστό στην περιοχή «Κρασί μ» σε πολύ για καλό», που
χορεύεται με τον ίδιο τρόπο.

Παδιώτικο – Ένας ιδιαίτερος χορός με βήματα βασισμένο στο χορευτικό μοτίβο του Συρτού στα τρία.

Θηλικότο – Χορέψτε με ειδική χειρολαβή. Ένα από τα πιο γνωστά τραγούδια είναι το «Ημέ μικρό και μαυρό».